داینامیک رنج چیست و چرا تصاویر شما به آن نیاز دارند؟
یکی از مهمترین عواملی که کیفیت یک عکس حرفهای را از یک تصویر معمولی متمایز میکند، توانایی دوربین در ثبت همزمان جزئیات نواحی روشن و تاریک صحنه است؛ مفهومی که با نام داینامیک رنج شناخته میشود.
در [جواب سوال داینامیک رنج چیست باید گفت که تعیین میکند یک دوربین تا چه اندازه میتواند اختلافات نوری موجود در محیط را بازآفرینی کند و تصویری نزدیک به آنچه چشم انسان میبیند ارائه دهد. برای عکاسان حرفهای، درک صحیح این مفهوم و شناخت روشهای افزایش آن، یکی از کلیدهای اصلی برای ثبت عکسهایی باکیفیت، طبیعی و سرشار از جزئیات است.
در این مقاله عمیقا با معنای داینامیک رنج دوربین آشنا میشویم. با فرانگاه همراه باشید.
منظور از داینامیک رنج چیست؟
داینامیک رنج در عکاسی یا محدوده دینامیکی (Dynamic Range) به بازهای از روشنایی گفته میشود که یک سیستم تصویربرداری (چشم انسان یا دوربین) قادر به ثبت آن است. به زبان ساده، این مفهوم تعیین میکند یک دوربین تا چه حد میتواند همزمان جزئیات نواحی خیلی روشن (هایلایت) و خیلی تاریک را ثبت کند. چشم انسان دارای داینامیک رنج بسیار بالایی است و میتواند در یک صحنه، هم جزئیات نقاط روشن خورشید را ببیند و هم تاریکترین سایهها را. اما دوربینها، به ویژه مدلهای قدیمیتر یا ارزانتر، در این زمینه محدودیت دارند و ممکن است بخشهایی از تصویر کاملاً سفید یا سیاه شوند.داینامیک رنج دوربین چیست؟
داینامیک رنج دوربین به توانایی سنسور برای تشخیص اختلاف بین روشنترین و تاریکترین نقاط تصویر اشاره دارد. این ویژگی معمولاً بر حسب استاپ نوری (Stops of Light) اندازهگیری میشود. هر چه عدد استاپ بالاتر باشد، نشاندهنده توانایی بیشتر دوربین در ثبت جزئیات گستردهتر نور و سایه است. به عنوان مثال: یک دوربین حرفهای فولفریم میتواند تا ۱۴ استاپ داینامیک رنج داشته باشد. در حالی که یک دوربین موبایل یا مدلهای ابتدایی DSLR معمولاً بین ۸ تا ۱۰ استاپ توانایی دارند. این تفاوت در شرایطی مانند عکاسی غروب خورشید یا عکاسی در محیطهای با کنتراست بالا کاملاً مشهود میشود.
اهمیت فهم داینامیک رنج دوربین
داینامیک رنج در عکاسی یکی از اصلیترین معیارهایی است که کیفیت خروجی یک دوربین را تعیین میکند. به عنوان مثال در عکاسی منظره (Landscape)، اغلب با آسمانی روشن و زمینی تاریک مواجه میشویم. اگر دوربین داینامیک رنج بالایی نداشته باشد، یا آسمان کاملاً سفید میشود یا زمین به شدت تاریک و فاقد جزئیات، اما یک دوربین با داینامیک رنج وسیع میتواند هر دو بخش را با جزئیات کامل ثبت کند. در عکاسی پرتره هم همین موضوع اهمیت دارد؛ زمانی که سوژه در برابر نور پسزمینه قرار دارد، داینامیک رنج پایین باعث میشود صورت سوژه در سایه محو شود یا پشتزمینه بسوزد. داشتن داینامیک رنج بالا باعث ایجاد تعادل نوری و نمایش طبیعیتر پوست و جزئیات پسزمینه میشود. همچنین در ژانرهایی مثل عکاسی شب یا عکاسی خیابانی، وجود منابع نوری شدید در کنار سایههای عمیق اجتنابناپذیر است. در چنین شرایطی داینامیک رنج بالا به عکاس این امکان را میدهد که بدون نیاز به ادیت سنگین، تصویری حرفهای و متعادل ثبت کند.روشهای افزایش داینامیک رنج در عکاسی
استفاده از تکنیک HDR در عکاسی
HDR یا High Dynamic Range یکی از پرکاربردترین روشها برای افزایش داینامیک رنج است. در این تکنیک چند تصویر با نوردهیهای مختلف از یک صحنه گرفته میشود و سپس با نرمافزار یا حتی خود دوربین ترکیب میگردد. نتیجه این کار، تصویری است که هم جزئیات سایهها را دارد و هم هایلایتها را بدون سوختگی نمایش میدهد. عکاسان منظره معمولاً برای ثبت آسمان و زمین در یک کادر از HDR استفاده میکنند.عکاسی با فرمت RAW
ثبت تصاویر در فرمت RAW یکی از سادهترین و در عین حال قدرتمندترین روشها برای افزایش داینامیک رنج است. فایل RAW برخلاف JPEG اطلاعات بیشتری از نور و رنگ ثبت میکند و در مرحله ویرایش امکان بازیابی جزئیات بیشتری از سایهها و روشناییها وجود دارد. برای عکاسان حرفهای که در محیطهای با کنتراست بالا کار میکنند، عکاسی RAW یک ضرورت محسوب میشود.استفاده از فیلترهای ND و GND
فیلتر ND (Neutral Density) و GND (Graduated Neutral Density) ابزارهایی هستند که عکاسان برای کنترل شدت نور از آنها استفاده میکنند. فیلتر GND به ویژه در عکاسی منظره بسیار کاربرد دارد؛ چراکه میتواند نور آسمان را کاهش دهد و تعادل بهتری بین آسمان روشن و زمین تاریک ایجاد کند. به این ترتیب داینامیک رنج قابل استفاده در تصویر افزایش پیدا میکند.نورپردازی تکمیلی و فلاش
در برخی موارد برای کنترل داینامیک رنج میتوان به جای تکیه بر تنظیمات دوربین و یا دوربین اکشن کمرا ، نور صحنه را تغییر داد. استفاده از رفلکتور برای روشن کردن سایهها یا بهکارگیری فلاش اکسترنال برای متعادلسازی نور روی سوژه، باعث میشود اختلاف شدید بین تاریکی و روشنایی کاهش یابد. این روش در عکاسی پرتره و عکاسی استودیویی اهمیت زیادی دارد.استفاده از تجهیزات پایدارکننده برای نوردهی طولانیتر
گاهی بهترین راه برای افزایش داینامیک رنج، نوردهی طولانیتر در سایههاست. اما نوردهی طولانی بدون ابزار مناسب میتواند باعث لرزش دست و تار شدن تصویر شود. به همین دلیل استفاده از سه پایه یا گیمبال دوربین dji به عکاس کمک میکند با شاتر پایینتر، جزئیات بیشتری از سایهها ثبت کند و در نتیجه داینامیک رنج بالاتری به دست آورد.