یکی از چالش‌های اصلی در عکاسی دیجیتال، وجود نویز در عکاسی است که می‌تواند کیفیت و وضوح تصاویر را کاهش دهد. نویز به شکل نقاط ریز یا لکه‌های رنگی روی عکس ظاهر می‌شود و آشنایی با دلایل ایجاد نویز و روش‌های کاهش آن، نه‌تنها به بهبود کیفیت تصاویر کمک می‌کند، بلکه به عکاسان حرفه‌ای امکان می‌دهد عکس‌هایی شفاف، واضح و چشم‌نواز ثبت کنند. در این مقاله قصد داریم شما را با انواع نویز در تصویر، دلایل ایجاد آن و تکنیک‌های موثر برای کنترل نویز در عکاسی آشنا کنیم. با ما در فرانگاه همراه باشید.

نویز در عکاسی چیست؟

نویز در عکاسی به نقاط ریز و تصادفی در تصویر گفته می‌شود که اغلب به شکل لکه‌های رنگی یا دانه‌های خاکستری دیده می‌شوند. این پدیده معمولاً به دلیل عملکرد سنسور دوربین در شرایط نوری ضعیف یا استفاده از مقادیر بالای ISO به وجود می‌آید. هرچه سنسور دوربین کوچکتر و حساسیت نوری (ISO) بیشتر باشد، احتمال بروز نویز نیز افزایش پیدا می‌کند. به بیان ساده‌تر، وقتی نور کافی به سنسور نرسد، دوربین برای جبران نور تصویر، داده‌های بیشتری را تقویت می‌کند و همین تقویت مصنوعی باعث بروز نویز در تصویر می‌شود. به همین دلیل است که عکس‌های گرفته‌شده در شب یا فضاهای بسته، معمولاً بیشتر تحت تأثیر نویز قرار می‌گیرند.

نویز در عکاسی به چه معناست؟

از نظر فنی، نویز زمانی اتفاق می‌افتد که نسبت سیگنال به نویز پایین باشد و با واحد دسی‌بل اندازه‌گیری می‌شود. میزان نویز مورد تأیید هر عکاس متفاوت است، اما بیشتر عکاسان حرفه‌ای سعی می‌کنند عکس‌هایی با نسبت سیگنال به نویز حداقل ۳۰ دسی‌بل ثبت کنند.

انواع نویز در تصویر

هر تصویری ممکن است با درجاتی از نویز روبه‌رو شود و این نویز می‌تواند کیفیت و وضوح عکس را تحت تاثیر قرار دهد. در این بخش با انواع نویز در تصویر آشنا می‌شوید تا بتوانید آن‌ها را تشخیص دهید و راهکارهای مناسب برای کاهششان را به کار بگیرید.

نویز لومینانس (Luminance Noise)

این نوع نویز به ‌صورت نقاط سیاه و سفید یا دانه‌های خاکستری روی تصویر ظاهر می‌شود و بیشتر روی روشنایی عکس تأثیر می‌گذارد. نویز لومینانس معمولاً در شرایط نوری ضعیف یا هنگام استفاده از ISO بالا دیده می‌شود و باعث می‌شود تصویر حالت دانه‌دانه پیدا کند.

نویز رنگی (Chrominance Noise)

نویز رنگی به شکل لکه‌های کوچک رنگی (قرمز، آبی یا سبز) در بخش‌های تاریک یا سایه‌های تصویر ظاهر می‌شود. این نوع نویز بیشتر از نظر بصری آزاردهنده است و کیفیت عکس را به شدت کاهش می‌دهد، زیرا رنگ‌های غیرواقعی به تصویر اضافه می‌کند.

نویز فشرده‌سازی (Compression Noise)

وقتی یک عکس در فرمت‌های فشرده مثل JPEG با کیفیت پایین ذخیره می‌شود، بخشی از جزئیات تصویر از بین می‌رود و نویز فشرده‌سازی ایجاد می‌شود. این نویز معمولاً به صورت بلوک‌ها یا لکه‌های غیرطبیعی دیده می‌شود و در عکس‌هایی که چندین بار ویرایش و ذخیره شده‌اند، بیشتر به چشم می‌آید.

نویز باندینگ (Banding Noise)

این نویز به شکل خطوط یا نوارهای غیرطبیعی در بخش‌های یکنواخت تصویر مثل آسمان یا پس‌زمینه‌های تک‌رنگ دیده می‌شود. نویز باندینگ اغلب به دلیل محدودیت عمق بیت (Bit Depth) یا پردازش ضعیف سنسور رخ می‌دهد و باعث از بین رفتن گرادیان‌های نرم رنگی می‌شود.

نویز حرارتی (Thermal Noise)

وقتی سنسور دوربین برای مدت طولانی کار کند یا در محیط‌های گرم قرار گیرد، گرما باعث ایجاد اختلال در سیگنال‌های نوری می‌شود. نتیجه این اختلال به شکل نقاط روشن یا لکه‌های رنگی روی عکس دیده می‌شود. نویز حرارتی بیشتر در نوردهی‌های طولانی (Long Exposure) یا فیلمبرداری مداوم ایجاد می‌شود.

دلایل ایجاد نویز در عکاسی

استفاده از ISO بالا

یکی از اصلی‌ترین دلایل ایجاد نویز در عکس، بالا بردن مقدار ISO است. وقتی ISO زیاد می‌شود، سنسور دوربین حساسیت بیشتری به نور پیدا می‌کند، اما هم‌زمان سیگنال‌های الکترونیکی نیز تقویت می‌شوند. این تقویت علاوه بر نور واقعی، اختلالات تصادفی را هم افزایش می‌دهد و نتیجه آن ظاهر شدن نویز در تصویر است.

نورپردازی ضعیف یا نامناسب

زمانی که محیط نور کافی نداشته باشد، دوربین برای جبران این کمبود، سیگنال تصویر را تقویت می‌کند. این تقویت اجباری باعث افزایش نویز می‌شود. استفاده از تجهیزات جانبی مثل نورپردازی حرفه‌ای یا حتی یک گیمبال dji می‌تواند کمک کند تا به جای افزایش ISO، تصویر واضح‌تری ثبت شود.

کیفیت و اندازه سنسور

هرچه سنسور دوربین کوچک‌تر باشد، میزان نویز در عکس بیشتر خواهد بود. دلیل این موضوع این است که پیکسل‌های کوچک‌تر توانایی جذب نور کمتری دارند و سیگنال دریافتی ضعیف‌تر می‌شود. دوربین‌های حرفه‌ای با سنسور بزرگ‌تر مثل فول‌فریم‌ها، معمولاً عملکرد بهتری در کنترل نویز نسبت به دوربین‌های موبایل یا سنسورهای کوچک‌تر دارند. برای فیلم‌برداری روان‌تر می‌توانید از گیمبال دوربین dji کمک بگیرید تا لرزش تصویر کمتر شود.

آیا نویز در تصویر، همیشه بد است؟

جالب است بدانید که نویز همیشه هم مشکل‌ساز نیست. در بعضی سبک‌های هنری یا ژانرهایی مثل عکاسی خیابانی، نویز می‌تواند به عکس حالتی سینمایی یا نوستالژیک بدهد. حتی برخی عکاسان عمداً نویز را در ادیت اضافه می‌کنند تا عکس حس خاصی پیدا کند. به ‌عنوان مثال، با یک دوربین ورزشی ممکن است کمی نویز در عکس ایجاد شود و حس هیجان، سرعت و انرژی ببخشد، بدون اینکه کیفیت کلی کار زیر سؤال برود.

روش‌های کاهش نویز در عکاسی

نویز در تصاویر می‌تواند جزئیات و وضوح عکس را کاهش دهد و نتیجه نهایی را تحت تأثیر قرار دهد. در این بخش با روش‌های کاهش نویز در عکاسی آشنا می‌شوید.

انتخاب ISO مناسب

یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد نویز، بالا بودن ISO است. همیشه سعی کنید در شرایطی عکاسی کنید که نیاز به افزایش شدید ISO نداشته باشید. استفاده از تجهیزات جانبی مثل گیمبال dji هم می‌تواند کمک کند تا دوربین در شرایط نور کم بدون لرزش کار کند و نیاز به بالا بردن ISO کمتر شود.

استفاده از نور کافی

نورپردازی مناسب یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از نویز است. وقتی محیط روشن باشد، سنسور دوربین سیگنال نوری قوی‌تری دریافت می‌کند و در نتیجه نسبت سیگنال به نویز بالاتر می‌رود.

عکاسی با فرمت RAW

اگرچه فرمت JPEG حجم کمتری دارد، اما بخش زیادی از اطلاعات تصویر را فشرده می‌کند و همین باعث افزایش نویز می‌شود. عکاسی با فرمت RAW به شما این امکان را می‌دهد که داده‌های بیشتری از سنسور ذخیره کنید.

نرم‌افزارهای حذف نویز در تصویر

اگر برای شما سوال است که چگونه عکس تار را واضح کنیم؟ باید بدانید که در بسیاری مواقع بهترین راه‌حل استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی است. برنامه‌هایی مثل Lightroom، Photoshop یا Topaz DeNoise AI ابزارهای قدرتمندی برای کاهش نویز و بهبود کیفیت تصویر دارند. این نرم‌افزارها نه‌ تنها نویز را از بین می‌برند، بلکه می‌توانند جزئیات از دست رفته را بازیابی کنند. همچنین برخی از ابزارهای ویرایش قابلیت شفاف‌سازی و افزایش وضوح دارند که به شما کمک می‌کنند تصاویر تار را واضح‌تر و حرفه‌ای‌تر کنید.

نکات کاربردی برای عکاسان تازه‌کار

اگر تازه وارد دنیای عکاسی شده‌اید، بهتر است از اصول پایه‌ای شروع کنید. در آموزش عکس گرفتن حرفه ای همیشه توصیه می‌شود از نور مناسب، سه‌ پایه و تنظیمات درست دوربین استفاده کنید. از طرفی اگر به دنبال یک دوربین جمع‌وجور اما حرفه‌ای هستید، گزینه‌هایی مثل دوربین اسمو پاکت DJI انتخاب مناسبی هستند که با عملکرد عالی در شرایط نوری مختلف، به کاهش نویز هم کمک می‌کنند.

جمع‌بندی؛ چگونه نویز را مدیریت کنیم؟

نویز در عکاسی پدیده‌ای اجتناب‌ناپذیر است، اما با شناخت دلایل ایجاد آن و به‌کارگیری روش‌های درست می‌توان تا حد زیادی از تأثیر منفی آن بر کیفیت تصاویر جلوگیری کرد. انتخاب ISO مناسب، استفاده از نور کافی، به‌کارگیری تجهیزات حرفه‌ای و نرم‌افزارهای ویرایشی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش نویز هستند.